İran’dan Trump’ın "Özgürlük Projesi"ne sert yanıt: Ateşkesin ihlali sayarız

Orta Doğu’da Hürmüz Boğazı üzerinden yükselen gerilim tırmanıyor. ABD’nin bölgede başlatmayı planladığı “Özgürlük Projesi”ne İran’dan sert uyarı geldi. Tahran yönetimi, olası bir ABD müdahalesinin ateşkes ihlali anlamına geleceğini açıkladı.AZİZİ: HÜRMÜZ BOĞAZI PAYLAŞIMLARLA YÖNETİLEMEZ İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki yeni denizcilik düzenlemesine müdahale etmesi halinde bunun “ateşkesin ihlali” anlamına geleceğini vurguladı. ABD merkezli X platformu üzerinden açıklama yapan Azizi, “Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, Trump’ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez” ifadelerini kullandı.Azizi, bölgede oluşturulmaya çalışılan “karşılıklı suçlama senaryolarına” kimsenin inanmayacağını belirterek, gerilimin kontrollü şekilde tırmandırıldığına dikkat çekti. İranlı yetkili ayrıca, bölgedeki güvenlik dengesinin dış müdahalelerle değil, kıyıdaş ülkelerin iş birliğiyle sağlanabileceğini savundu.ABD’DEN 15 BİN ASKERLİK “ÖZGÜRLÜK PROJESİ”ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla “Özgürlük Projesi”ni hayata geçireceklerini duyurdu. Açıklamada, operasyona 15 bin askeri personelin katılacağı ve bölgedeki deniz trafiğinin kesintisiz sürdürülmesinin hedeflendiği bildirildi.ABD Başkanı Donald Trump da yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki krizle doğrudan ilgisi olmayan “tarafsız” ülkelere ait ticari gemilerin geçişine destek vereceklerini söyledi. Trump, “Bu ülkelere gemilerini güvenli şekilde bu dar boğazdan çıkaracağımızı söyledik. Böylece ticari faaliyetlerini özgürce sürdürebilecekler” ifadelerini kullandı.Herhangi bir ülke ismi vermeyen Trump, operasyonun “dünyanın farklı bölgelerinden, Orta Doğu’daki gelişmelerle ilgisi olmayan ülkeleri” kapsadığını ve ağırlıklı olarak insani amaç taşıdığını belirtti.BÖLGEDE ASKERİ HAREKETLİLİK ARTIYORSon gelişmelerle birlikte Hürmüz Boğazı çevresinde askeri hareketlilik dikkat çekici şekilde artarken, uluslararası enerji piyasaları da gelişmeleri yakından takip ediyor. Küresel petrol sevkiyatının önemli bir kısmının geçtiği boğazda yaşanabilecek olası bir kriz, dünya ekonomisi açısından kritik riskler barındırıyor.Bölgedeki bazı uluslararası denizcilik şirketlerinin güvenlik gerekçesiyle rotalarını yeniden değerlendirmeye başladığı, sigorta maliyetlerinde ise artış yaşandığı ifade ediliyor. Uzmanlar, tarafların karşılıklı açıklamalarının sahadaki gerilimi artırabileceği uyarısında bulunuyor.DİPLOMATİK TRAFİK HIZLANDIGerilimin tırmanması üzerine başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok aktörün diplomatik girişimlerini hızlandırdığı öğrenildi. Körfez ülkeleri ise taraflara itidal çağrısında bulunarak Hürmüz Boğazı’nın uluslararası ticaret açısından kritik önemine dikkat çekti.Uzmanlar, ABD’nin sahadaki askeri varlığını artırmasının İran tarafından doğrudan tehdit olarak algılandığını, bu durumun ise bölgede yeni bir gerilim hattı oluşturabileceğini değerlendiriyor.Kaynak: AA / Muhammed Emin Canik