0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ARDAHAN TABELADA İL, YÖNETİMDE BAŞKA İLLERE BAĞIMLI!

1992’de il olan Ardahan, aradan geçen 34 yıla rağmen kendi kararlarını ne kadar verebiliyor? Bölge müdürlükleri başka illerde, ekonomik gücü büyük kentlerde, dernekleri çok ama ortak toplumsal iradesi zayıf. Ormanları tahrip edilirken, suları kirlenirken, gençleri göç ederken Ardahan neden kendi gücünü ortaya koyamıyor?

Sinan Şimşek

Bir kentin il olması yalnızca tabelasının değişmesi, valilik binasının açılması ya da protokolde yeni bir unvan kazanması değildir. İl olmak; kendi ihtiyaçlarını belirlemek, yatırımlarında söz sahibi olmak, ekonomik kaynaklarını değerlendirmek ve geleceğine ilişkin kararlarda etkili olabilmektir.

Peki Ardahan, 1992’de il olduktan sonra bu anlamda ne kadar yol alabildi? Aradan geçen 34 yıla rağmen birçok temel hizmet ve yatırım alanında başka illerdeki bölge müdürlüklerine bağlı bir yapı içinde bulunuyor. Bu durum, Ardahan’ın kendi ihtiyaçlarını ve önceliklerini belirleme gücünü, yerel taleplerin karar süreçlerine ne ölçüde yansıdığını tartışmayı zorunlu kılıyor.

KARS VE ERZURUM MERKEZLİ YÖNETİM: ARDAHAN’IN KARAR GÜCÜ NEREDE?

Ardahan’ın il olmasına rağmen birçok kamu hizmeti ve yatırım alanında bölgesel karar mekanizmaları başka illerde bulunuyor. Öne çıkan kurumsal yapılanmalardan bazıları şöyle:

• Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü – Kars: Ardahan’daki karayolu yatırımları ve bakım çalışmalarının bağlı olduğu bölge teşkilatı Kars merkezli.
• DSİ 24. Bölge Müdürlüğü – Kars: Su kaynakları, sulama, taşkın kontrolü ve baraj projelerinde Ardahan, Kars merkezli bölge yapılanması içinde yer alıyor.
• SERKA – Kars: Serhat Kalkınma Ajansının merkezi Kars’ta. Ardahan’ın bölgesel kalkınma projeleri ve destek süreçleri bu yapı üzerinden yürütülüyor.
• Doğa Koruma ve Milli Parklar 13. Bölge Müdürlüğü – Erzurum: Doğal alanların ve korunan bölgelerin yönetiminde Ardahan, Erzurum merkezli bölge teşkilatı içinde bulunuyor.
• Orman teşkilatı – Erzurum: Ardahan Orman İşletme Müdürlüğü yerelde görev yaparken bölgesel teşkilatlanma Erzurum merkezli yürütülüyor.
• Tapu ve Kadastro 8. Bölge Müdürlüğü – Erzurum: Ardahan’daki tapu ve kadastro hizmetleri, Erzurum merkezli bölge müdürlüğünün idari yapılanması içinde.
• Erzurum Bölge İdare Mahkemesi: Ardahan, idari yargı bakımından Erzurum Bölge İdare Mahkemesinin yargı çevresinde bulunuyor.
• Tarım Kredi Kooperatifleri Erzurum Bölge Birliği: Ardahan’daki kooperatif yapılanması da bölgesel örgütlenme bakımından Erzurum merkezli yapıyla ilişkili.

Elbette bu kurumların tamamının Ardahan’da bulunması gerektiğini söylemek tek başına çözüm değildir. Ancak asıl soru şudur: Ardahan’ın ihtiyaçları ve öncelikleri bu bölgesel karar mekanizmalarında ne kadar temsil ediliyor? Yerel yöneticiler, milletvekilleri ve siyasi temsilciler bu konuda ne kadar girişimde bulunuyor? Ardahan’ın kendi karar gücünü artırmak için nasıl bir ortak talep ve takip mekanizması oluşturuluyor?

DERNEK ÇOK, ÖRGÜTLÜ TOPLUM NEREDE?

Ardahan’ın toplumsal örgütlenme sorununu en somut biçimde Göle örneğinde görmek mümkün.

Önce Göle Derneği vardı. Ardından kuruluş sürecindeki tartışmalar, anlaşmazlıklar ve ciddi eleştiriler eşliğinde Göle Dernekler Federasyonu kuruldu. Daha sonra ikinci bir Göle derneği olan Anadolu Yakası Göle Derneği ortaya çıktı. Böylece Göle, ortak bir irade oluşturup güçlenmek yerine üç ayrı yapıya bölündü. Aradan geçen zamana rağmen bu parçalanmışlık aşılamadı.

Bugün Göle’nin ormanları ve doğası için verilen mücadelede en görünür yapılar arasında Göle Dernekler Federasyonu, Köprülü Derneği ve birkaç köy derneği bulunuyor. Bu çalışmalarda DEM Parti Ardahan İl Yönetimi ve Göle İlçe Yönetimi de aktif biçimde yer alıyor. Ormanların korunması için açıklama ve eylem çağrıları yapan bu yapılar, ortak bir toplumsal tepki oluşturma çabası gösteriyor.

Ancak Göle Derneği ile daha sonra kurulan Anadolu Yakası Göle Derneği bu ortak çalışmalarda görünür biçimde yer almıyor. Üstelik katılmama nedenlerine ilişkin kamuoyuna yapılmış bir açıklama da bulunmuyor. Bu iki derneğin başkan ve yöneticileri, neden ortak mücadelede yer almadıklarını kamuoyuna açıklamalıdır.

Artık bu mesele kapalı kapılar ardında, kendi aralarında konuşulup geçiştirilecek bir konu olmaktan çıkarılmalıdır. “Kol kırılır, yen içinde kalır” ya da “Kendi aramızda çözeriz” anlayışı bugüne kadar bu sorunları çözmediyse, aynı yöntemle devam etmenin anlamı yoktur. Derneklerin neden bir araya gelemediği, hangi anlaşmazlıkların ortak çalışmayı engellediği açıkça tartışılmalıdır.

Kimin kiminle kişisel ya da yönetsel bir sorunu varsa bunu derneklerin ve temsil ettikleri toplumun önüne engel olarak koymamalıdır. Birbirleriyle çalışamayanlar, kişisel hesaplarını derneklerin dışına taşımalı; bu kurumları topluma bırakmalıdır. Çünkü dernekler kişilerin, yönetimlerin ya da geçmiş hesaplaşmaların değil, halkın ortak kurumlarıdır.

Eğer bir dernek, temsil ettiğini söylediği toplumun doğası, ormanı ve geleceği söz konusu olduğunda bile ortak mücadeleye katılamıyorsa, o zaman temsil iddiası da varlık nedeni de sorgulanmalıdır.

Derneklerin çokluğu örgütlü toplumun gücü değildir. Asıl güç, halkın ortak sorunları etrafında birleşebilmesidir. Göle’nin doğası için bir araya gelemeyenler, Göle adına kimi ve neyi temsil ediyor?

HİZMET LÜTUF DEĞİL, KAMU GÖREVİDİR!

Ardahan’da sağlık ve eğitim gibi temel kamu hizmetlerinde yaşanan eksiklikler de zaman zaman küçük iyileştirmeler üzerinden büyük başarı hikâyelerine dönüştürülüyor. İki doktorun göreve başlaması ya da bir polikliniğin açılması elbette sevindiricidir. Ancak bunlar vatandaşın yıllardır beklediği temel hak ve hizmetlerdir.

Sağlık hizmeti lütuf, eğitim hizmeti ikram değildir. Bunlar devletin yurttaşına karşı yerine getirmek zorunda olduğu kamusal sorumluluklardır.

Elbette görev yapan sağlık emekçilerinin çabası değerlidir. Ancak temel hizmetlerin sağlanmasını olağanüstü bir başarı gibi sunmak, yıllardır devam eden sorunları görünmez hâle getirmemelidir. Siyasetçilerin görevi yapılan hizmet için teşekkür beklemek değil, eksikleri tespit etmek, talepleri takip etmek ve çözüm üretmektir.

DOĞU EKSPRESİ NEDEN ARDAHAN’A UĞRAMIYOR?

Ulaşım ve turizm alanında da önümüzde önemli bir fırsat bulunuyor. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, tarihî İpek Demiryolu güzergâhının önemli bir parçası olarak ticari taşımacılıkta kullanılıyor. Orta Asya’ya, Çin’e kadar uzanan bu uluslararası hattın Türkiye’deki güzergâhı Ardahan’ın Çıldır ilçesinden de geçiyor. Çıldır’daki Yukarı Cambaz İstasyonu ise bu açıdan değerlendirilmesi gereken önemli bir imkân.

Ancak Doğu Ekspresi’nin turizm rotası Kars’ta sona ererken Ardahan ve ilçeleri bu hareketliliğin dışında kalıyor. Neden Yukarı Cambaz İstasyonu yeniden işler hâle getirilerek turizm güzergâhına dâhil edilmiyor? Teknik ve ekonomik koşullar değerlendirilerek Ardahan merkezde bir gar oluşturulması neden gündeme alınmıyor?

Elbette bu önerilerin teknik, ekonomik, güvenlik ve işletme koşulları bakımından incelenmesi gerekiyor. Fakat daha araştırılmadan, tartışılmadan ve ortak talebe dönüştürülmeden bu fırsatın dışında kalmak da kabul edilemez. Ardahan’ın turizm potansiyelini geliştirecek böyle bir imkân için kim çalışma yapıyor, kim ilgili kurumların kapısını çalıyor, kim bu talebin takipçisi oluyor?

SERMAYE, AYDINLAR VE KENTİN GELECEĞİ

Ardahan’ın geleceği yalnızca kamu kurumlarının ya da siyasetçilerin sorumluluğunda değildir. Bölgeden yetişmiş iş insanlarının birikimi, sermayesi ve deneyimi de kentin kalkınmasına katkı sunmalıdır.

Hayvancılık, tarım, gıda işleme, yerel üretim ve turizm alanlarında istihdam yaratacak yatırımlar neden yeterince geliştirilemiyor? Bölgeyle bağını koruyan iş insanları, kendi memleketlerinde üretime ve gençlerin geleceğine ne kadar katkı sunabiliyor?

Aynı sorumluluk aydınlara, yazarlara, sanatçılara ve akademisyenlere de düşüyor. Bir kentin kültürü yalnızca festivallerle, anma günleriyle ve etkinliklerle yaşatılamaz. Ormanları, su kaynakları, göç, işsizlik, eğitim ve üretim sorunları da kültürel ve toplumsal mücadelenin parçası olmalıdır.

SONUÇ: ARDAHAN’IN İHTİYACI ORTAK BİR KENT İRADESİ!

Ardahan’ın sorunu yalnızca bölge müdürlüklerinin Kars’ta ya da Erzurum’da bulunması değildir. Asıl sorun, kentin ortak ihtiyaçlarını savunacak, taleplerini takip edecek ve karar mekanizmalarını etkileyebilecek güçlü bir toplumsal iradenin yeterince oluşturulamamasıdır.

Siyasetçilerimiz var, peki kentin ortak çıkarları için ne kadar birlikte hareket edebiliyorlar?

Derneklerimiz, federasyonlarımız var, peki halkın ortak sorunlarında ne kadar yan yana gelebiliyorlar?

İş insanlarımız, aydınlarımız, akademisyenlerimiz var, peki Ardahan’ın üretimi, istihdamı, doğası ve geleceği için ne kadar sorumluluk alıyorlar?

Ardahan’ın ormanları tahrip edilirken, su kaynakları ve doğal varlıkları tehdit altındayken, gençleri iş ve gelecek umuduyla göç ederken herkesin kendi dar alanına çekilmesi kente bir şey kazandırmıyor.

Artık mesele yalnızca Ardahan’ın nerelere bağlı olduğu değil, Ardahan’ın kendi geleceğine ne zaman gerçekten sahip çıkacağıdır.

Ardahan tabelada il olabilir. Ancak kendi geleceğine ilişkin kararlarda güçlü bir söz sahibi olabilmesi için ortak akla, örgütlü topluma ve birlikte mücadele etme iradesine ihtiyacı var.