Göle’nin Ormanları Talan Edilirken Kim Susuyor, Kim Mücadele Ediyor?
DEM Parti Ardahan İl Eş Başkanı Avukat Yaşar Kaya’nın, orman tahribatı durdurulmazsa bedenini ölüm orucuna yatıracağını açıklaması, Göle’nin sarıçam ormanları için yürütülen mücadelenin geldiği noktayı bir kez daha gündeme taşıdı.
Ancak mesele yalnızca Yaşar Kaya’nın çıkışı değil; ormanlar zarar görürken sessiz kalanlar, sorumluluklarını ne ölçüde yerine getirdiği sorgulanması gereken kurumlar ve toplumu harekete geçiremeyen anlayışlardır.
Yaşar Kaya’ya soralım: Bedenini kimin için siper edeceksin? Ormanların tahribatına itiraz edenler adına mı, yoksa kendi yaşam alanına sahip çıkmak için harekete geçmeyen, yaşananları uzaktan seyredenler adına mı?
Göle’nin ormanları yıllardır tartışılıyor. Kesimler, gençleştirme uygulamaları ve denetim sorunları gündeme geliyor. Buna rağmen birkaç açıklama, haber ve bürokrat ziyaretiyle sorunun çözülemediği ortada. Asıl sorgulanması gereken, ormanlar için neden güçlü, sürekli ve örgütlü bir toplumsal mücadele ortaya konulamadığıdır.
Sarıçam yalnızca kereste değildir!
Göle’nin sarıçam ormanları yalnızca ekonomik bir kaynak değil, yaşamın devamlılığını sağlayan doğal bir mirastır. Ormanlar toprağı, su döngüsünü, biyolojik çeşitliliği ve canlıların yaşam alanlarını korur. Kesilen olgun ağaçların ekolojik işlevleri, dikilen fidanlarla bir anda geri kazanılamaz.
Köylünün ormandan yasal hakları çerçevesinde yararlanmasına ve geçimini sağlamasına kimsenin itirazı yok. Anayasa’nın 169. maddesi ormanların korunmasını, 170. maddesi ise orman köylüsünün kalkındırılmasını düzenler. Ancak geçim hakkı, ormanların sınırsız biçimde kesilmesi anlamına gelmez.
Burada yanıt bekleyen önemli sorular var: Belirlenen kesim miktarıyla gerçekte kesilen, taşınan ve dağıtılan ağaç miktarı aynı mı? Orman Genel Müdürlüğünün izin verdiği sınırlar aşılmış mı? Yakacak ve yapacak odun tahsislerinde usulsüzlük var mı? Bunlar varsayımlarla değil, kesim izinleri, tahsis belgeleri, sevk kayıtları ve saha tespitleri karşılaştırılarak açıklığa kavuşturulmalıdır.
Anayasa’nın 56. maddesi sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını, 169. maddesi ormanların korunmasını güvence altına alır. Köylünün yasal hakkı korunmalı; ancak bu hak, ortak orman varlığının sınırsız kullanımına gerekçe yapılmamalıdır.
Çevre gönüllüleri, dernekler, muhtarlar, belediyeler ve yetkili denetim kurumları kendi yetki ve sorumlulukları çerçevesinde sürece katılmalı; kesim izinleriyle sahadaki uygulamalar arasındaki olası farkları araştırmalı, somut bulguları ilgili makamlara iletmelidir. Usulsüzlük tespit edilirse sorumlular hakkında gerekli hukuki işlemler yürütülmelidir.
Orman köylüsünün hakkını savunmak da ormanı korumak da aynı mücadelenin parçasıdır. Birinin hakkı, diğerinin yaşam alanını yok etmenin gerekçesi olamaz.
Gençleştirme çalışmaları bilimsel esaslara uygun yürütülmeli, izin sınırları korunmalı ve etkili denetim sağlanmalıdır. Gençleştirme, sınırsız kesimin gerekçesi değil, ormanın geleceğini güvence altına alan bir uygulama olmalıdır.
Turistik ziyaretlerle ormanlar korunmuyor!
Kendilerini hükümete yakın konumlandıran bazı dernek, federasyon ve sivil toplum kuruluşlarının yöneticilerine de sorularımız var.
Bürokrat ziyareti yapılıyor, fotoğraflar paylaşılıyor, ardından “Gittik, görüştük, konuyu anlattık” deniliyor. Peki, sonuç ne? Hangi talep karşılandı? Hangi uygulama değişti? Ormanların korunması için hangi somut güvence alındı?
Bürokratlarla fotoğraf çektirmek mücadele değildir. Bir ziyareti başarı olarak sunmadan önce, sonucunu kamuoyuna açıklamak gerekir.
Bazı köy derneği başkanlarının Orman İşletme Müdürlüğüne dilekçe vermesi önemli bir adımdır. Ancak başvuruların akıbeti ve alınan yanıtlar paylaşılmıyorsa şu soruların sorulması kaçınılmazdır: Başvurular takip edildi mi? Talepler karşılanmadıysa hangi adım atıldı? Sahadaki uygulamalarda bir değişiklik oldu mu?
Bir dilekçe vermekle, sonuç alıncaya kadar takip etmek aynı şey değildir. Hükümete yakın olmak veya ilgili makamlara ulaşabilmek, topluma karşı sorumluluğu azaltmaz; aksine bu imkânların ne sonuç verdiğini açıklama yükümlülüğünü artırır.
Göle’nin ormanları için kimin kiminle görüştüğünden çok, o görüşmelerin ardından neyin değiştiğini bilmek istiyoruz.
Belediyeler, dernekler ve susanlar: Herkes sorumluluktan kaçabilir mi?
Göle ve Köprülü belediyelerine açıkça soruyoruz: Ormanlar zarar görürken ne yaptınız?
İlgili kurumlara başvurdunuz mu? Kesim izinleri ve denetim sonuçları hakkında bilgi istediniz mi? İddiaların araştırılması için girişimde bulundunuz mu? Kamuoyuna açıkladığınız somut bir çalışma planınız var mı?
Belediyeler devlet ormanlarındaki kesim izinlerini doğrudan veren veya ormancılık faaliyetlerini doğrudan denetleyen kurumlar değildir. Ancak bu, seyirci kalmaları gerektiği anlamına gelmez. İlgili kurumlara başvurabilir, inceleme talep edebilir, süreci takip edebilir ve halkı bilgilendirebilirler.
Belediyelerden beklentimiz açık: Resmî başvurular yapın, gelen yanıtları açıklayın, sonuç alınamıyorsa sonraki adımları kamuoyuyla paylaşın. Köy muhtarlarını, dernekleri, siyasi partileri ve yöre halkını bir araya getirerek ortak bir çalışma başlatın.
Belediyeler yalnızca seçim dönemlerinde değil, halkın yaşam alanları tehdit altındayken de ne yaptıklarıyla değerlendirilmelidir.
Dernek ve federasyon yöneticilerine de çağrımız var: Çalışmalarınızı yönetim kurulu toplantılarıyla, dilekçelerle ve ziyaret fotoğraflarıyla sınırlamayın. Üyelerinizi bilgilendirin, köylerde toplantılar düzenleyin, muhtarları ve köylüleri sürece katın. Başvuruların ve alınan yanıtların sonuçlarını paylaşın.
Göle’nin ormanları için herkes şu sorulara yanıt vermeli: Ne yaptınız, ne sonuç aldınız, bundan sonra ne yapacaksınız?
Milliyetçilik nerede, muhafazakârlık nerede?
Kendisine milliyetçi diyenlere soralım: Bu ülkenin toprağına, suyuna ve ormanına sahip çıkmak milliyetçilik anlayışınızın neresinde?
Kendisine muhafazakâr diyenlere de soralım: Doğayı ve canlıları korumak, savunduğunuz değerlerin neresinde duruyor?
Doğayı koruma sorumluluğu yalnızca devrimcilerin, sol-sosyalistlerin, demokratların ve aydınların omuzlarına bırakılamaz. Siyasi partiler, dernekler, federasyonlar, muhtarlar ve yerel yöneticiler kendi siyasi yakınlıklarını bir kenara bırakarak sorumluluk üstlenmelidir.
Orman siyasi aidiyetlere göre korunmaz; doğa parti hesaplarına kurban edilemez. İktidara yakınlık da muhalefette olmak da bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Sessiz kalan topluma da bir soru yöneltmek gerekiyor: Orman hepimizin ortak değeri ise neden herkes bir başkasının harekete geçmesini bekliyor?
Ortak metin değil, ortak mücadele!
Yaşar Kaya’nın açıklamasını, yalnızca kişisel bir çıkış olarak değil, toplumsal mücadelenin neden bu kadar zayıf kaldığını sorgulamak için de ele almalıyız.
On beş-yirmi dernek başkanının ortak bir açıklamaya imza atıp dağılması, birkaç fotoğrafla birlik görüntüsü verilmesi yeterli değildir. İhtiyacımız olan, kâğıt üzerinde kalan bir birliktelik değil; halkın fiilen katıldığı, sonuç almayı hedefleyen ortak bir mücadeledir.
Köylerde toplantılar yapılmalı; köylüler, muhtarlar, dernek ve federasyon üyeleri, siyasi partilerin üyeleri, çevre örgütleri ve yöre halkı sürece katılmalıdır. Kesim izinleri ve denetim sonuçları istenmeli, sahadaki durum incelenmeli, olası ihlaller belgelenmeli ve gerekli hukuki-idari başvurular takip edilmelidir. Atılan adımların sonuçları düzenli olarak halka açıklanmalıdır.
Mesele yalnızca basın açıklaması yapmak değil; insanları köy köy, mahalle mahalle bilgilendirmek, onları mücadelenin öznesi hâline getirmek ve ormanları korumak için sürekliliği olan bir çalışma yürütmektir.
Hiç kimse mücadeleyi başkasından beklememeli; hiç kimse siyasi yakınlığını sorumluluktan kaçış gerekçesi yapmamalıdır. Ortak mücadele, yöneticilerin bir masanın etrafında toplanmasıyla değil, toplumun harekete geçmesiyle anlam kazanır.
Yaşar Kaya’ya sorumuz hâlâ geçerli: Bedenini kimin için siper edeceksin?
Asıl soru hepimize yöneliktir: Bir insanın bedenini ortaya koymasını beklemeden, Göle’nin ormanlarını korumak için biz ne yapıyoruz?
Göle’nin sarıçam ormanları birkaç kişinin fedakârlığına, ziyaret fotoğraflarına, sonuçsuz açıklamalara ve siyasi hesaplara terk edilemez.
Orman sahipsiz değil. Ancak ona sahip çıkmak, yalnızca söz söylemekle değil, halkı harekete geçirmek ve sonuç alıncaya kadar mücadele etmekle mümkündür.
News
